مسأله‏ «وحدت اسلامى» - به معنى اتحاد عملىِ مسلمانان - مفهومى جديد نيست، هر چند كه مصاديقى معاصر را طلب كند. از اولين اقداماتى كه پيامبر مكرم اسلام (ص) در آغازين روزهاى قدرت و حکومت خويش انجام داد ايجاد اخوّت بين مسلمين صدر بود، كه عقدی به مراتب استوارتر از اتحاد را شامل مى‏شد ؛ چرا كه در عمل، حتى به وحدت در «مالكيت» نيز انجاميد.

حوادث تلخ پس از رحلت پيامبر (ص) سنگ بناى تفرق مسلمين بود كه به تشتت و در نتيجه ضعف اراده‏ها و حاكميت‏ها در طول تاريخ اسلام تا زمان ما انجاميد....